(Origineel gepubliceerd in BEwerken Magazine, 25 maart 2016)

Het op 11 april 2013 gestarte project SILVER, een afkorting die staat voor Symbiose in Limburg Versnellen en Realiseren,
kenmerkt zich door haar onorthodoxe aanpak, gebaseerd op het in het Verenigd Koninkrijk ontwikkelde National Industrial Symbiosis Programme. De aanpak blinkt uit in eenvoud en gaat helemaal back to basics: breng zoveel mogelijk bedrijven uit alle sectoren in quick-win workshops bij elkaar. Laat hen in een razend tempo zo veel mogelijk informatie uitwisselen over grondstoffen, afvalstoffen, energie en andere innovatieve ideeën. Dat kan verrassende nieuwe samenwerkingsvormen tussen bedrijven opleveren.

De initiatiefnemers voor dit project waren naast de provincie Limburg, de Limburgse Werkgevers Vereniging en de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland. Zij zagen hierin een modus om duurzame innovaties te stimuleren, het bijdragen aan een invulling van de beleidsdoelen op het gebied van energiebesparing en het verminderen van de milieudruk. “Inmiddels nemen zo’n 130 Limburgse bedrijven deel aan het project en mag het een succes worden genoemd. De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland, een onderdeel van het ministerie van Economische Zaken, zag dit aanvankelijk als een pilot-project, maar overweegt dit nu ook in andere delen van het land uit te rollen. Naar verluidt is er vanuit de provincie Zeeland al de nodige belangstelling getoond,” geeft Mirjam Roorda, procesbegeleider binnen het SILVER-team aan. Zij gelooft in het verbinden van bedrijven, mensen en processen en maakt daarbij onder meer gebruik van een uitgebreide database.

“Waar het in eerste instantie om gaat, is bedrijven enthousiast te maken om innovatie op te pakken en hen motiveren om over hun branche-grenzen heen te kijken. Dit gebeurt in workshops waarin bedrijven met elkaar delen wat ze over en nodig hebben. Dit kunnen concrete materialen of producten zijn, maar ook kennis en reststromen. Door deze informatie van alle bedrijven te combineren ontstaan interessante verbindingen,” spreekt Roorda inmiddels uit ervaring.

Het project helpt deze verbindingen tot stand te brengen, en zorgt ervoor dat goede verbindingen ook blijven bestaan en uitgroeien naar nieuwe business. Interessant zijn juist de combinaties van activiteiten en productinnovaties tussen de verschillende sectoren, de cross-overs.

Barrières wegnemen

Roorda: “Bij het uitwisselen van informatie treden met enige regelmaat ook belemmeringen aan het licht. Bedrijven die innovatieve ontwikkelingen bijvoorbeeld gedwarsboomd zien door wet- en regelgeving. Voor het SILVER-team steeds weer een uitdaging dergelijke hobbels te slechten.”
Naast wet- en regelgeving blijkt het aanbestedingsbeleid van de diverse overheden nogal eens een barrière. Met name dat van lokale overheden. “Het komt helaas nog te veel voor dat gemeenten bij aanbestedingen voor de laagste prijs gaan. Dat botst met het door het SILVER-project nagestreefde doel om de milieudruk te verminderen. Door de dialoog aan te gaan met de verantwoordelijke bestuurders proberen wij hen ervan te overtuigen dat hun werkwijze haaks staat op het duurzaamheidsbeleid dat zij zouden moeten nastreven. Bovendien weerhoudt een dergelijk beleid een ondernemer innovatieve ontwikkelingen te financieren. In de praktijk blijken onze argumenten hout te snijden en leidt dit veelal tot aanpassing van beleid,” aldus Roorda.

Cross-overs

Het delen van kennis en reststromen heeft inmiddels al tot diverse veelbelovende projecten geleid. Roorda: “Om een voorbeeld te geven: Bij Oerlemans Foods, producent en leverancier van vriesverse groenten, fruit en aardappelproducten, komen op diverse momenten in het productieproces groene reststromen vrij. Daar waar deze voorheen werden gecomposteerd, worden die nu in samenwerking met MicCell Bioservices BV door middel van enzymtechnologie omgezet naar hoogwaardige producten waaronder suikers. Dit vergde een totale investering van € 85.000 waar voor Oerlemans een jaarlijkse besparing van € 100.000 tegenover staat. Bovendien creëerde dit ook nog eens extra werkgelegenheid voor 1 à 2 fte.”
Dit voorbeeld van ‘verwaarden’ van groene reststromen blijkt niet op zich te staan. Zo hebben Attero en Kusters Engineering een project opgezet om op een innovatieve en biologische manier organisch afval om te zetten naar olie en eiwitten. In de pilotfase hebben deze samen 1,5 miljoen euro in het project geïnvesteerd. Technisch blijkt deze toepassing haalbaar, maar wet- en regelgeving in Nederland belemmeren de productie.
“Wat meer op de doelgroep van BRBS Recycling toegesneden is wellicht de samenwerking tussen het Reuverse bedrijf Muysers & Muysers met Xella uit Koningsbosch en Morssinkhof uit Malden interessant. Zij hebben zich gestort op het verduurzamen van de klinkerproductie met restromen. In totaal gaat het om een investering van meer dan € 100.000, een beoogde kostenbesparing van € 600.000 en is er 5 FTE aan werkgelegenheid mee gemoeid,” voegt een enthousiaste Roorda daar nog aan toe.

Resultaten

Binnen het SILVER-project zijn tot nu toe 15 symbiose trajecten gestart. Dit zijn samenwerkingsverbanden tussen twee of meer bedrijven. Deze innovatieve trajecten vertegenwoordigen een investering van twintig miljoen euro, maar besparen aan de andere kant jaarlijks ook zo’n 500.000 euro aan kosten en acht miljoen kubieke meter aardgas. Qua duurzaamheid laten de resultaten zich evenmin onbetuigd. De CO2-emissie gaat per jaar met 15 kton omlaag, terwijl de reductie van de hoeveelheden stikstof en fosfor jaarlijks respectievelijk 24 en 13 ton bedragen. Een belangrijks winstpunt is eveneens het upcyclen van 100 kton organische afval. Bij dat alles mogen vanzelfsprekend ook de effecten voor de werkgelegenheid niet onbenoemd blijven. In totaal voegen deze trajecten 23 FTE aan directe werkgelegenheid toe en worden hiermee ook nog eens 30 stage/afstudeerplaatsen ten

Meer weten?

Mirjam krijgt energie van het opzetten, coördineren en begeleiden van duurzaamheidsprojecten en het inzetten van mensen op competenties. Ze denkt in kansen en zet graag concrete stappen richting een duurzame samenleving. Door middel van samenwerking behaalt zij resultaten.
Wilt u door Mirjam Roorda-Knape teruggebeld worden?

Meer weten?

Mirjam krijgt energie van het opzetten, coördineren en begeleiden van duurzaamheidsprojecten en het inzetten van mensen op competenties. Ze denkt in kansen en zet graag concrete stappen richting een duurzame samenleving. Door middel van samenwerking behaalt zij resultaten.
Wilt u door Mirjam Roorda-Knape teruggebeld worden?
Wilt u ook op succesvolle wijze investeren in een duurzame toekomst? Neem vrijblijvend contact op