Zonnepanelen: iedereen heeft er een mening over. Zonder betrouwbare informatie zie je al snel door de panelen de zonneweide niet meer. In deze blog-reeks loop ik langs drie vooronderstellingen die me er bijna van hadden weerhouden om zonnepanelen te installeren. Tot ik mezelf erin verdiepte.

 

Vooronderstelling: “Uiteindelijk zijn zonnepanelen niet echt duurzaam”

 

Laten we het eerst eens worden over wat we onder duurzaamheid verstaan. In dit geval ga ik uit van een nauwe definitie, namelijk ecologische duurzaamheid. Andere aspecten van duurzaamheid, zoals financiële en socio-economische duurzaamheid, komen later in de blog-reeks aan bod. Om iets te kunnen zeggen over ecologische duurzaamheid, beschrijf ik de drie fases in de levensloop van een zonnepaneel: productie, gebruik en hergebruik.

Ecologische duurzaamheid richt zich op het gebruik, behoud en beheer van natuurlijke grondstoffen ten behoeve van huidige en toekomstige generaties (conform de Brundtland-definitie voor duurzame ontwikkeling).

Materiaalkeuze

Eerlijk is eerlijk: in alle zonnepanelen die momenteel verkrijgbaar zijn, worden zware metalen gebruikt. Deze metalen zijn belangrijk voor het rendement van de panelen, maar grote hoeveelheden hiervan zijn schadelijk voor mens en milieu. Het gegeven dat bij de verbranding van kolen in een elektriciteitscentrale eveneens aanzienlijke hoeveelheden zware metalen vrijkomen, is voor mij geen vrijbrief voor het gebruik van zware metalen in zonnepanelen. Om het gebruik van zware metalen zoals fluor, lood en cadmium aan banden te leggen, heeft de Europese Unie de RoHS-richtlijn opgesteld. Ik was verbaasd dat de aantrekkelijke collectieven waar ik zonnepanelen bij kon bestellen, zoals die van mijn energieleverancier, kiezen voor zonnepanelen waar dubieuze metalen in zijn verwerkt. In mijn zoektocht naar een duurzamer alternatief stuitte ik op twee producenten die geen gebruik maken van deze dubieuze metalen. Wat hen onderscheidt van anderen is dat zij een hoger rendement bereiken door toepassing van alternatieve technieken in plaats van dubieuze metalen. Deze duurzaamheidsafweging volg ik maar al te graag na.

Levenscyclus

0 gram CO2 per kilowattuur. Ik ken mensen die alleen op basis van dat argument al om zijn. Toch is die rekensom niet volledig. Het produceren en recyclen van een zonnepaneel kost nou eenmaal energie. Een levenscyclusanalyse is dus op zijn plaats. Onderzoekers van de Universiteit Utrecht concluderen op basis van een levenscyclusanalyse dat zonnepanelen gemiddeld vijftien keer zoveel energie opwekken dan het kost om ze te maken. Dit betekent dat na twee jaar elke opgewekte kilowattuur dus CO2-winst is!

Een levenscyclusanalyse is een methode om de totale milieubelasting van een product vast te stellen.

Recycling

De gegarandeerde levensduur van zonnepanelen is tegenwoordig doorgaans 30 jaar. Na deze garantieperiode kan het nog goed zijn dat je panelen jarenlang mee gaan, maar dan wellicht met een lager rendement. Hergebruik van zonnepanelen door mensen die kiezen om met minder kilwattuur per vierkante meter door te gaan, is na financiële afschrijving geen onlogische vervolgstap. Maar wat doe je met zonnepanelen wanneer deze echt niet meer bruikbaar zijn? Met de WEEE-richtlijn eist de Europese Unie dat tenminste 85 procent van een zonnepaneel recyclebaar is. Gelukkig zijn veel producenten daarom aangesloten bij organisaties die zich inzetten voor het recyclen van afgedankte zonnepanelen, zoals PV CYCLE. Een vaste financiële bijdrage per paneel aan dit soort organisaties zorgen ervoor dat de recycling van zonnepanelen wordt ontwikkeld en georganiseerd. Zonnepanelen die gemaakt zijn volgens nieuwe technieken, zoals glas-glas, zijn tot wel 95 procent recyclebaar!

1-0

Er is oneindig veel meer nuance aan te brengen in het beoordelen van de ecologische duurzaamheid van zonnepanelen. Al is het maar omdat de (recycle)techniek nog zoveel in ontwikkeling is. Toch durf ik op basis van deze uiteenzetting te stellen dat er op dit moment al voldoende typen zonnepanelen op de Europese markt verkrijgbaar zijn, waarmee ik uiteindelijk echt duurzamere stroom kan gebruiken dan wanneer ik gebruik blijf maken van grijze stroom.

‘Grijze’ stroom wil zeggen dat de elektriciteit met behulp van fossiele brandstoffen, zoals gas en kolen, wordt opgewekt. Gassen die hierbij vrijkomen kunnen schadelijk zijn voor het milieu.

In mijn zoektocht is het me duidelijk geworden dat er een behoorlijke gradatie is in de ecologische duurzaamheid van verschillende zonnepanelen. Het valt me op dat dit zich niet vertaalt in een significant hogere prijs van de ecologisch meest duurzame varianten zonnepanelen. In de volgende blog onderzoek ik of de ecologisch meest duurzame varianten ook financieel duurzaam zijn. Voor nu is het in ieder geval 1-0 voor zonnepanelen.

 

Meer weten?

Onze specialist Jo Deckers denkt graag met u mee. Neem hier vrijblijvend contact op.

+31611250742
j.deckers@d-bv.nl

Reacties

Geen reacties

Dit artikel delen
LinkedIn Twitter Facebook E-mail

Gerelateerde blogartikelen

Alle posts tonen